blog

Jaki zbiornik na deszczówkę wybrać – betonowy czy plastikowy?

18
mar

W obliczu rosnących cen wody oraz coraz częstszych okresów suszy, gromadzenie wody deszczowej staje się nie tylko ekologicznym wyborem, ale również ekonomiczną koniecznością. Zbiorniki na deszczówkę pozwalają efektywnie zagospodarować wodę opadową, którą później można wykorzystać do podlewania ogrodu, spłukiwania toalety czy nawet prania. Jednak stojąc przed wyborem odpowiedniego zbiornika, wielu właścicieli domów zadaje sobie pytanie: betonowy czy plastikowy? Każdy z tych materiałów ma swoje unikalne właściwości, zalety i wady.

Dlaczego warto zbierać deszczówkę?

Zanim przejdziemy do analizy typów zbiorników, warto zastanowić się, dlaczego w ogóle warto inwestować w system zbierania wody deszczowej. Powodów jest kilka i wszystkie są przekonujące:

  • Oszczędność pieniędzy – wykorzystując deszczówkę do podlewania ogrodu, spłukiwania toalety czy prania, możesz znacząco obniżyć rachunki za wodę.
  • Ochrona środowiska – zmniejszasz zużycie wody pitnej do celów, które nie wymagają jej wysokiej jakości.
  • Przeciwdziałanie suszom – masz dostęp do wody nawet w okresach ograniczeń w jej użytkowaniu.
  • Redukcja ryzyka podtopień – zbierając wodę opadową, zmniejszasz ilość wody spływającej do systemów kanalizacyjnych podczas intensywnych opadów.
  • Lepsza jakość wody dla roślin – deszczówka nie zawiera chloru i innych dodatków obecnych w wodzie wodociągowej, dzięki czemu jest zdrowsza dla roślin.

W Polsce, gdzie średnie roczne opady wynoszą około 600 mm, z dachu o powierzchni 100 m² można zebrać nawet 60 000 litrów wody rocznie. To ogromna ilość, która w znacznym stopniu może zaspokoić potrzeby gospodarstwa domowego w zakresie wody użytkowej.

Rodzaje zbiorników na deszczówkę

Na rynku dostępne są różne typy zbiorników na wodę deszczową, ale najczęściej wybieranymi są zbiorniki betonowe i plastikowe. Każdy z nich ma swoje unikalne cechy, które mogą być bardziej lub mniej odpowiednie w zależności od indywidualnych potrzeb i warunków.

Zbiorniki naziemne vs. podziemne

Zanim przejdziemy do porównania materiałów, warto wspomnieć o podstawowym podziale zbiorników ze względu na sposób montażu:

  1. Zbiorniki naziemne – instalowane na powierzchni gruntu, najczęściej przy rurze spustowej. Są łatwiejsze w montażu, ale zajmują miejsce w ogrodzie i są narażone na działanie warunków atmosferycznych.
  2. Zbiorniki podziemne – umieszczane pod ziemią, co wymaga wykonania wykopu. Są niewidoczne, co jest ich zaletą estetyczną, a woda przechowywana w nich jest chroniona przed światłem i zmianami temperatury.

Zarówno zbiorniki betonowe, jak i plastikowe mogą być instalowane jako naziemne lub podziemne, choć każdy materiał ma swoje specyficzne zalety w zależności od rodzaju instalacji.

Betonowe zbiorniki na deszczówkę – charakterystyka

Betonowe zbiorniki na deszczówkę są tradycyjnym rozwiązaniem, które przez wiele lat dominowało na rynku. Przyjrzyjmy się ich najważniejszym cechom:

Zalety zbiorników betonowych

  • Wyjątkowa trwałość – betonowe zbiorniki charakteryzują się wysoką odpornością na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie czynników atmosferycznych. Nawet w trudnych warunkach, takich jak mrozy czy wysokie temperatury, beton zachowuje swoje właściwości.
  • Odporność na obciążenia – mogą być montowane pod powierzchnią gruntu, nawet w miejscach narażonych na ruch pojazdów, takich jak podjazdy czy parkingi.
  • Bezpieczeństwo dla środowiska – beton jest materiałem naturalnym, który nie wydziela szkodliwych substancji do przechowywanej wody.
  • Brak ryzyka uniesienia – ze względu na swoją wagę, betonowe zbiorniki są stabilne i nie grozi im wypychanie przez wody gruntowe, co może zdarzyć się w przypadku lekkich zbiorników plastikowych.

Wady zbiorników betonowych

  • Duża waga – montaż betonowego zbiornika wymaga użycia specjalistycznego sprzętu, takiego jak dźwigi. To zwiększa koszty transportu i instalacji.
  • Mniejsza elastyczność – betonowe zbiorniki nie są dostępne w tak różnorodnych kształtach i pojemnościach jak plastikowe odpowiedniki.
  • Wyższy koszt początkowy – zakup i montaż zbiornika betonowego może być droższy niż w przypadku zbiornika plastikowego.
  • Trudniejsza konserwacja – czyszczenie i konserwacja zbiorników betonowych może być bardziej problematyczna ze względu na ich strukturę.

Plastikowe zbiorniki na deszczówkę – charakterystyka

Plastikowe zbiorniki na deszczówkę zyskują coraz większą popularność ze względu na swoje liczne zalety. Przyjrzyjmy się im bliżej:

Zalety zbiorników plastikowych

  • Łatwość transportu i montażu – plastikowe zbiorniki są lekkie, co oznacza, że ich transport i instalacja są mniej kosztowne i czasochłonne. Często można je zainstalować samodzielnie, bez potrzeby wynajmowania specjalistycznego sprzętu.
  • Różnorodność rozmiarów i kształtów – na rynku dostępne są plastikowe zbiorniki o różnych pojemnościach, od małych zbiorników przydomowych po duże modele przemysłowe. Można je również łatwo dostosować do nietypowych przestrzeni.
  • Przystępna cena – plastikowe zbiorniki są tańsze niż betonowe, co czyni je bardziej dostępnym rozwiązaniem dla osób z ograniczonym budżetem.
  • Łatwiejsza konserwacja – dzięki gładkiej powierzchni wewnętrznej plastikowe zbiorniki są łatwiejsze w czyszczeniu i mniej podatne na osadzanie się zanieczyszczeń.
  • Duża dostępność – znajdują się w ofercie niemal każdego producenta materiałów budowlanych.
  • Możliwość łączenia szeregowego – plastikowe zbiorniki można łączyć ze sobą, zwiększając w ten sposób pojemność systemu.
  • Odporność na czynniki chemiczne – nowoczesne tworzywa sztuczne są odporne na działanie wielu chemikaliów, co zwiększa ich trwałość.
  • Odporność na niskie temperatury – wysokiej jakości plastikowe zbiorniki nie pękają nawet podczas mrozów.

Wady zbiorników plastikowych

  • Mniejsza odporność na uszkodzenia mechaniczne – plastik jest bardziej podatny na uszkodzenia, takie jak pęknięcia czy odkształcenia pod wpływem nacisku.
  • Wpływ temperatury – wysokie temperatury mogą powodować deformacje, a niskie zwiększać ryzyko pęknięć w przypadku zbiorników niższej jakości.
  • Ryzyko wypychania – w przypadku wysokiego poziomu wód gruntowych, plastikowe zbiorniki mogą być wypychane na powierzchnię, co wymaga dodatkowego zabezpieczenia podczas montażu.
  • Potencjalny wpływ na jakość wody – niektóre plastikowe zbiorniki mogą wydzielać substancje chemiczne, choć nowoczesne modele z certyfikatami są bezpieczne dla przechowywanej wody.

Dlaczego warto wybrać plastikowy zbiornik na deszczówkę?

Choć oba rodzaje zbiorników mają swoje zalety i wady, plastikowe zbiorniki na deszczówkę oferują szereg korzyści, które w wielu przypadkach czynią je lepszym wyborem:

1. Ekonomiczność

Niższy koszt zakupu i instalacji to jedna z największych zalet plastikowych zbiorników. Zbiorniki betonowe są zdecydowanie droższe, a dodatkowo trzeba doliczyć koszty transportu i montażu, które wymagają specjalistycznego sprzętu. W przypadku plastikowych zbiorników, całkowity koszt inwestycji może być nawet o połowę niższy.

2. Łatwość montażu

Montaż plastikowego zbiornika jest znacznie prostszy i szybszy niż betonowego. Ze względu na niewielką wagę, plastikowe zbiorniki można często zainstalować samodzielnie, bez potrzeby wynajmowania ciężkiego sprzętu. To szczególnie ważne w przypadku trudno dostępnych miejsc, gdzie manewrowanie dźwigiem byłoby problematyczne.

3. Wszechstronność zastosowań

Plastikowe zbiorniki są dostępne w różnych kształtach i rozmiarach, co pozwala na ich instalację w miejscach, gdzie zbiornik betonowy nie zmieściłby się lub byłby trudny do zamontowania. Można je również łatwo dostosować do specyficznych potrzeb, na przykład poprzez dodanie dodatkowych przyłączy czy filtrów.

4. Możliwość rozbudowy systemu

Jedną z największych zalet plastikowych zbiorników jest możliwość ich łączenia w większe systemy. Dzięki temu można stopniowo rozbudowywać instalację w miarę rosnących potrzeb lub możliwości finansowych. W przypadku zbiorników betonowych taka elastyczność jest znacznie ograniczona.

5. Nowoczesne technologie produkcji

Współczesne plastikowe zbiorniki na deszczówkę są produkowane z wykorzystaniem zaawansowanych technologii i materiałów. Wysokiej jakości polietylen o dużej gęstości (PEHD) zapewnia trwałość i odporność na uszkodzenia, a jednocześnie jest bezpieczny dla przechowywanej wody. Wiele modeli posiada również wzmocnienia strukturalne, które zwiększają ich wytrzymałość.

6. Odporność na korozję i gnicie

W przeciwieństwie do zbiorników metalowych czy nawet betonowych (które mogą z czasem kruszyć się lub pękać), plastikowe zbiorniki nie korodują ani nie gniją. To sprawia, że ich żywotność może być bardzo długa, nawet w trudnych warunkach.

7. Łatwiejsza konserwacja i czyszczenie

Gładka powierzchnia wewnętrzna plastikowych zbiorników sprawia, że są one łatwiejsze w czyszczeniu i konserwacji. Zanieczyszczenia nie przylegają tak łatwo do ścianek, a w razie potrzeby można je łatwo wyczyścić.

8. Lepsza izolacja termiczna

Plastik ma lepsze właściwości izolacyjne niż beton, co pomaga utrzymać bardziej stabilną temperaturę przechowywanej wody. Jest to szczególnie ważne w przypadku zbiorników naziemnych, które są narażone na działanie warunków atmosferycznych.

Jak dobrać odpowiedni zbiornik na deszczówkę?

Wybór odpowiedniego zbiornika na deszczówkę zależy od wielu czynników. Oto najważniejsze z nich:

1. Określenie potrzebnej pojemności

Pojemność zbiornika powinna być dostosowana do powierzchni dachu oraz średniej ilości opadów w regionie. Przyjmuje się, że na każde 25 m² powierzchni, z jakiej zbieramy deszczówkę, zbiornik powinien móc przechować co najmniej 1 m³ wody.

Aby obliczyć wymaganą pojemność zbiornika, można skorzystać z następującego wzoru:

Pojemność zbiornika (litry) = Powierzchnia dachu (m²) × Średnie roczne opady (mm)

Na przykład, dla dachu o powierzchni 100 m² i średnich rocznych opadach wynoszących 600 mm, potencjalna ilość wody do zebrania wynosi:

100 m² × 600 mm = 60 000 litrów

Oczywiście, nie cała woda zostanie zebrana ze względu na straty, takie jak parowanie czy przecieki, więc warto przewidzieć pewien margines błędu przy doborze zbiornika.

2. Dostępna przestrzeń

Kolejnym ważnym czynnikiem jest dostępna przestrzeń na działce. Jeśli masz ograniczoną przestrzeń, plastikowy zbiornik może być lepszym wyborem ze względu na różnorodność dostępnych kształtów i rozmiarów.

3. Warunki gruntowe

Jeśli planujesz instalację podziemnego zbiornika, musisz wziąć pod uwagę warunki gruntowe na swojej działce. W przypadku wysokiego poziomu wód gruntowych, betonowy zbiornik może być lepszym wyborem ze względu na swoją wagę, która zapobiega wypychaniu. Jednak plastikowe zbiorniki można również zabezpieczyć przed wypychaniem poprzez odpowiednie zakotwiczenie.

4. Budżet

Budżet jest często decydującym czynnikiem przy wyborze zbiornika. Plastikowe zbiorniki są generalnie tańsze zarówno w zakupie, jak i instalacji, co czyni je bardziej dostępnym rozwiązaniem dla osób z ograniczonym budżetem.

5. Planowane wykorzystanie wody

Sposób, w jaki planujesz wykorzystać zebraną wodę, również wpływa na wybór zbiornika. Jeśli woda będzie używana tylko do podlewania ogrodu, prostszy i tańszy zbiornik plastikowy może być wystarczający. Jeśli jednak planujesz bardziej zaawansowany system, który będzie dostarczał wodę do spłukiwania toalety czy prania, warto rozważyć bardziej zaawansowane rozwiązania.

Montaż zbiornika na deszczówkę – krok po kroku

Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na zbiornik betonowy czy plastikowy, proces montażu wymaga starannego planowania i przygotowania. Oto ogólne wytyczne dotyczące montażu zbiornika na deszczówkę:

Montaż zbiornika naziemnego:

  1. Wybór odpowiedniego miejsca – zbiornik powinien być umieszczony blisko rury spustowej, najlepiej w zacienionym miejscu, aby zapobiec rozwojowi glonów.
  2. Przygotowanie stabilnej podstawy – zbiornik musi stać na równej, stabilnej powierzchni, która wytrzyma jego ciężar po napełnieniu wodą.
  3. Podłączenie do rynny – za pomocą specjalnego łącznika lub filtru podłącz zbiornik do rury spustowej.
  4. Instalacja przelewu – aby zapobiec przepełnieniu zbiornika podczas intensywnych opadów, zainstaluj rurę przelewową.
  5. Montaż kranu lub pompy – w zależności od planowanego wykorzystania wody, zainstaluj kran do ręcznego pobierania wody lub pompę do automatycznego nawadniania.

Montaż zbiornika podziemnego:

  1. Wybór odpowiedniego miejsca – zbiornik powinien być umieszczony w miejscu łatwo dostępnym dla konserwacji, z dala od drzew (aby uniknąć problemów z korzeniami) i z uwzględnieniem minimalnych odległości od budynków i granic działki.
  2. Wykonanie wykopu – wykop musi być większy niż wymiary zbiornika, aby umożliwić jego prawidłowe umieszczenie i zabezpieczenie.
  3. Przygotowanie podłoża – na dnie wykopu należy wykonać warstwę podsypki z piasku lub żwiru, która zapewni stabilne podłoże dla zbiornika.
  4. Umieszczenie zbiornika – ostrożnie umieść zbiornik w wykopie i wypoziomuj go.
  5. Podłączenie rur – podłącz rury doprowadzające wodę z rynien oraz rurę przelewową.
  6. Zabezpieczenie zbiornika – w przypadku plastikowych zbiorników, może być konieczne zakotwiczenie go, aby zapobiec wypychaniu przez wody gruntowe.
  7. Zasypanie wykopu – ostrożnie zasypuj wykop warstwami, ubijając każdą warstwę, aby zapewnić stabilność zbiornika.
  8. Instalacja pokrywy włazu – zainstaluj pokrywę włazu, która umożliwi dostęp do zbiornika w celu konserwacji.

 

Najlepsze praktyki w użytkowaniu zbiorników na deszczówkę

Regularne czyszczenie filtrów odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu ciągłego i skutecznego zbierania wody deszczowej, ponieważ wszelkie zanieczyszczenia mogą blokować przepływ i obniżać wydajność całego systemu. Równie ważne jest zabezpieczenie przed mrozem, szczególnie w przypadku zbiorników naziemnych, które należy opróżnić i odłączyć od rynien w okresie niskich temperatur. Przy instalacjach podziemnych ich odpowiednia głębokość zwykle wystarcza, by chronić system przed zamarzaniem. W dalszej kolejności warto zadbać o kontrolę jakości wody, zwłaszcza gdy woda ma być wykorzystywana do celów bardziej wymagających niż podlewanie roślin; w razie konieczności można zastosować dodatkowe filtry czy metody uzdatniania. 

Dla ograniczenia ryzyka pojawienia się komarów i innych szkodników zaleca się również zabezpieczenie przed owadami poprzez montaż siatek na wszystkich otworach oraz stosowanie szczelnych pokryw. Nie można też zapomnieć o ochronie przed światłem, ponieważ zbiorniki wystawione na działanie promieni słonecznych są bardziej narażone na rozwój glonów i mikroorganizmów – z tego względu najlepiej wybierać modele nieprzezroczyste lub umieszczać je w cieniu. 

Na koniec kluczowa jest regularna konserwacja, podczas której, przynajmniej raz w roku, należy sprawdzić stan techniczny połączeń, efektywność filtrów, a także ogólną kondycję samego zbiornika, by zapewnić jego długą i bezawaryjną eksploatację.

 

Porównanie kosztów – zbiorniki betonowe vs. plastikowe

Jednym z kluczowych czynników przy wyborze zbiornika na deszczówkę jest koszt całej inwestycji. Przyjrzyjmy się porównaniu kosztów dla obu typów zbiorników:

Koszty zbiornika betonowego

  1. Koszt zakupu – zbiornik betonowy o pojemności 5000 litrów może kosztować od 3000 do 5000 złotych.
  2. Koszty transportu – ze względu na dużą wagę, transport zbiornika betonowego wymaga specjalistycznego sprzętu, co może kosztować od 500 do 1500 złotych, w zależności od odległości.
  3. Koszty montażu – instalacja zbiornika betonowego wymaga wynajęcia dźwigu i ekipy montażowej, co może kosztować od 1000 do 2500 złotych.
  4. Koszty przygotowania terenu – wykop pod zbiornik betonowy musi być większy i bardziej stabilny, co zwiększa koszty przygotowania terenu.

Łączny koszt instalacji zbiornika betonowego o pojemności 5000 litrów może wynieść od 5000 do 10000 złotych.

Koszty zbiornika plastikowego

  1. Koszt zakupu – zbiornik plastikowy o pojemności 5000 litrów może kosztować od 2000 do 4000 złotych.
  2. Koszty transportu – ze względu na mniejszą wagę, transport zbiornika plastikowego jest tańszy, a w niektórych przypadkach może być nawet bezpłatny.
  3. Koszty montażu – w wielu przypadkach zbiornik plastikowy można zainstalować samodzielnie lub z pomocą kilku osób, bez potrzeby wynajmowania specjalistycznego sprzętu.
  4. Koszty przygotowania terenu – przygotowanie terenu pod zbiornik plastikowy jest prostsze i tańsze.

Łączny koszt instalacji zbiornika plastikowego o pojemności 5000 litrów może wynieść od 2500 do 5000 złotych.

Jak widać, różnica w kosztach może być znacząca, szczególnie jeśli weźmiemy pod uwagę koszty transportu i montażu. W przypadku zbiorników o większej pojemności, różnica ta może być jeszcze większa.

Wpływ na środowisko – aspekty ekologiczne

Przy wyborze zbiornika na deszczówkę warto również wziąć pod uwagę aspekty ekologiczne związane z produkcją i użytkowaniem obu typów zbiorników.

Zbiorniki betonowe

  • Produkcja betonu wiąże się z emisją dużych ilości CO2, co przyczynia się do efektu cieplarniany.
  • Transport zbiorników betonowych wymaga większego zużycia paliwa ze względu na ich wagę.
  • Recykling betonu jest możliwy, ale wymaga dużych nakładów energii.

Zbiorniki plastikowe

  • Produkcja plastiku również wiąże się z emisją CO2, ale w mniejszym stopniu niż produkcja betonu.
  • Transport zbiorników plastikowych jest bardziej ekologiczny ze względu na ich mniejszą wagę.
  • Nowoczesne zbiorniki plastikowe są często produkowane z materiałów nadających się do recyklingu.
  • Długa żywotność wysokiej jakości zbiorników plastikowych sprawia, że ich wpływ na środowisko rozkłada się na wiele lat użytkowania.

Warto zauważyć, że sam fakt zbierania i wykorzystywania deszczówki ma pozytywny wpływ na środowisko, niezależnie od rodzaju wybranego zbiornika. Zmniejsza zużycie wody pitnej, redukuje obciążenie systemów kanalizacyjnych podczas intensywnych opadów i pomaga w adaptacji do zmian klimatycznych.